DERSİM (05.02.2012) - 2008 yılında Dersim Belediyesi tarafından “Dersim Kadınla Özgürleşecek” şiarıyla başlatılan kampanya sonucu çok sayıda Dersimlinin desteğiyle kurulan Gökkuşağı Kadın Ekmek Fırını iflas ettiği gerekçesiyle kapatıldı.

2008 yılında Dersim Belediyesi’nin çağrısıyla duyarlı Dersimlilerin başlattığı kampanya sonucunda toplanan yardımlarla açılan Gökkuşağı Kadın Fırını iflas ederek kapatıldı. 2008 yılından bu güne Dersimli kadınların çalışıp üretebildikleri tek mekân olan fırının maddi sorunlardan kaynaklı kapatıldığı söyleniyor. Belediye tarafından 7. Munzur Kültür ve Doğa Festivali’nde açılışı yapılan Gökkuşağı Kadın Ekmek Fırını’nda 25 kadın istihdam ediliyordu.

2008 yılında Belediye Başkanı olan Songül Erol Abdil fırınla ilgili şu ifadeleri kullanmıştı:

“Fırınla beraber hem kadınların istihdamının sağlanacağını, hem de halka ucuz ve kaliteli ekmek sunacaklarını, fırının Dersimi Yeniden İnşa Cemiyeti, Dersim Esnaflar Birliği ile Dersim Dernekleri Federasyonlarının ortak çalışması olduğunu söyledi. Türkiye’deki kadınlar tek başına yaşam mücadelesi vermede zorlanırlar. Biz de gerek Avrupa’da bulunan Dersimli sivil toplum kuruluşları ve yine buradaki sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte böylesi bir çalışmayı başlattık diyen Abdil  “Sadece fırın olarak değil aynı zamanda restoran, kütüphane ve kafeterya olarak kullanılacak ve her bölümde kadınlar çalışacak. Buraya gelen insanlar hem yemeklerini yiyebilecek, hem kütüphane kısmında gazetelerini kitaplarını okuyabilecekler. Hatta gençlerimiz burada derslerini de çalışabilirler. Kütüphane için kampanya başlatacağız. Sanatçılarımızla konuştuk ve onlar da böylesi bir çalışmaya destek vereceklerini söylediler.” dedi.

“Fırın 300 Bin Lira Zarar Etti”, “Çalışan Kadınlar İşlerini Ciddiye Almadı”

Fırının kapatılması sonrası konuyla ilgili yerel basına demeç veren belediye başkanı Edibe Şahin, “Bunun bir kadın projesi olması nedeniyle o pastaneyi çok önemsiyorduk. Amacımız o kadınların çalışma koşullarını düzeltebilmekti. Her seferinde ‘üreten de yöneten de sizsiniz’ diyorduk. Projeyi değirmen kurup kendi unumuzu üretmeye kadar geliştirme düşüncemiz vardı. İşleten kadınlar kurayla alınmıştı. İş yeri yönetimi konusunda tecrübesizlerdi. Sosyolog ve psikologlarla grup psikolojisini kazandırmak için,1 aylık bir eğitim verdik. Ama gelişmek istemediler. Kendilerini birer belediyenin çalışanı oldukları duygusuna kapıldılar. Bir kadın olarak elimden geleni yaptım. Ancak çalışan kadınların işlerini ciddiye almamaları, sistemli çalışmamaları, başka fırınların açılmasıyla pazar gücümüzün düşmesi sonucu bu üzücü durumla karşı karşıya kaldık.

Çünkü artık kendi maaşlarını dahi ödeyemeyecek duruma gelinmişti. İpotekler gelmeye başlanmıştı. Bu projenin böyle son bulmasından dolayı üzgünüm. Çünkü hedefimiz çok büyüktü. Kendi değirmenizi kurup, kendi unumuzu üretmeye, kadar işi büyütmek istiyorduk. Ne yazık ki bu başarıyı gösteremedik.

Konuşmamın başında da belirttiğim gibi bu bir kadın projesiydi. Kadınların güçlenmesi ve ekonomik özgürlüklerini kazanabilmeleri için başlatılmıştı. Fırında çalışan kadınların mağdur olmaması için elimizden geleni yaptık. İçerde bulunan 2 aylık maaşlarını kendilerine verdik. En kısa sürede tazminatlarını ödemek için çalışıyoruz. Önce eski sebze halinin orada dükkân vermeyi teklif ettik. 2 yıl kirasız burada ürettiklerini pazarlasınlar diye. Belediye olarak ekmek ve yufka ihtiyacımızı onlardan karşılayacağımızı elimizden gelen katkıyı sunacağımızı belirttik. Ama ürünlerini pazarlayamayacaklarını söyleyerek kabul etmediler. Esnafa rica ettik. Onlar da sağ olsunlar bizi kırmadı. Destek olmak amacıyla işyerlerinde çalıştırabileceklerini söylediler. Ne yazık ki bunu da kabul etmediler. Artık bizimde onlara yapacağımız tek yardım tazminatlarını en kısa sürede ödemek olacak. Çünkü tüm yardım önerilerimiz reddedildi.

Şirketin iflas etmesinin ve borcunun 300 bin liraları bulmasının tek sebebi de pastane ve fırını yönetmeyi başaramamalarıdır. Üretilen ürünlerin sürekli iade edilmesi buna bağlı olarak da sürekli zarar edilmesidir” dedi.

TUMSAŞ şirketi de bir açıklama yaparak fırının kapanmasını şu cümlelerle duyurdu; “Söz konusu TUMSAŞ şirketine bağlı faaliyet yürüten Gökkuşağı Ekmek Fırını ve Pastanesi bir süreden beri çeşitli nedenlerden dolayı piyasada tutunamamış ve buna bağlı olarak da sürekli zarar eden bir işletme haline gelmiştir. 300 bin liraya yaklaşan borcuyla sürekli zarar eden işletmemiz, kapasite artırımı, ek takviyeler vb tüm önlemlere rağmen kendini toparlayamamış ve toparlama umudu da oluşturamamıştır. Bu sebepten dolayı şirket faaliyetini durdurmuştur.”

Gökkuşağı kadın fırınında 4 yıldır emek harcayan 11 kadın işçiyle Halkın Günlüğü gazetesi muhabirleri fırının açılma dönemi ve kapatılma dönemini konuştular.

H.G: İşyerinizin kapatılmasıyla ilgili düşünceleriniz nelerdir?

Kadınlar için Büyük Umutlarla Açılmıştı

Bildiğiniz gibi 2008 yılında belediyemiz tarafından “Dersimli kadınların umut kapısı” şeklinde görkemli bir törenle açılmıştı fırınımız. Ben belediye ekmek fırınında çalışıyorum. Bu fırın belediye ve yurtdışında oturan Dersimlilerin destekleriyle yapılan bir kadın istihdam projesiydi. Bizler o dönem kura çekilerek 22 kişi işe alındık. O dönem belediye başkanı olan Songül Erol Abdil bizlere bu işyerini daha da büyüteceklerini ve çalışan sayısını da arttırılacağını söylemişti. Son 1,5 yıl içerisinde bizler bu duruma geldik. Burada kimse mücadelemize sahip çıkmıyor. 

H.G: Belediye tarafından yeni işyeri tahsis edilmiş neden kabul etmediniz?

Bizim için Önemli Olan Emek Verdiğimiz Yerin Faaliyete Geçmesi

Fırınımız ilk kapatıldığı zaman belediyeden iş istediğimizde bizlere boş bir dükkân verebilecek durumlarının olduğunu söylediler. Ayrıca 1 yıl boyunca da kira almayacaklarını söylediler. Bizler arkadaşlarımızla bu durumu da değerlendirdik. Ancak burada bulunan çok sayıda fırın bu işi yapıyor.

Ürettiklerimizi pazarlama noktasında sıkıntı yaşayacağımız için bu teklifi kabul etmedik. Ayrıca bizlere marketlerde çalışabilecek yerler ayarlayabileceklerini söylediler. Oralarda sigortasız çalıştırıyorlar yani belediye olmadan da biz oralarda iş bulabiliriz. Bizim için önemli olan emek verdiğimiz yerin yeniden faaliyete geçmesi.

H.G: Belediyeyle görüşmeleriniz oldu mu?

Yöneticiler Yönetemediler

Bizler ilk olarak kapatılan yeniden açılmasını istedik ya da belediye bünyesinde bizlere bir iş verilmesini istedik. Ancak bizlere olumsuz cevap verildi. Bizler 3,5 yıl orada çalıştık. Gerektiğinde 12-14 saat boyunca çalışıyorduk. Belediye başkanı çalışmıyorlar ve yönetemiyorlar o nedenden kaynaklı iflas etti diyor. Biz orada sadece çalışıyorduk; hesap kitaba 2 yönetici bakıyordu. Onların da hiç iş tecrübeleri yoktu. Üretilen ekmeğin kaç tane olduklarını fırından dışarı kaç tane çıktıklarını bile bilmiyorlardı.  Kısacası sorumluların hiçbir şeyden haberleri yoktu. Bizim belediye başkanından istediğimiz tek şey kendisi de kadın ve bizlere sahip çıksın.

H.G: Gelinen Aşamada Durum Nedir?

5000’e Yakın İmza Topladık

Bizler 58 gündür soğukta stant kurarak imza topluyoruz. Yaklaşık 5000 tane imza topladık ve bunları milletvekillerine yolladık. Ama şu ana kadar olumlu ya da olumsuz bir cevap alamadık. Basın açıklamaları yaptık. Yolu trafiğe kapattık. Bizler hiçbir şeklide belediyeye zarar vermek istemiyoruz, çünkü orası bizim belediyemiz. Ancak onlardan tek isteğimiz bizlere işimizi geri vermeleri. Zaten fırına işe alınan kişilerin yoksulluk belgeleri var. Bizlerin maddi durumları iyi değil üstelik öğrencilerimiz var. Ne yapacağız bilmiyoruz.
H.G:  Şu anda fırın ihaleye verilerek kiralandı. Bununla ilgili ne düşünüyorsunuz?

Biz Mücadelemizi Sürdüreceğiz

Belediye başkanıyla görüşmeye gittiğimizde sendikalardan arkadaşlarda vardı yanımızda. Gelinen aşamada belediye başkanı bu işin artık yapılamayacağını söyledi bizlere ve ardından fırını ihaleye çıkarttı. Şuan 11.000 TL kira bedeliyle fırın bir pastaneye verildi. Bizler orada kira ödemiyorduk, su parası yoktu ve araçlar belediyedendi bu halde biz üretemezken onlar şimdi nasıl üretecek sorusu geliyor insanın aklına. Bu sorun çözülmediği müddetçe mücadelemizi sürdüreceğiz. 8 Mart’a kadar mücadelemiz sürecek. Bizler sadece işimizi geri istiyoruz. Orada çıkan borçlar bizim borcumuz değildir. Bizler sadece işçiydik orada. Ve gerekirse açlık grevine de başlayacağız.